Dementie (29)

'De gang van de verpleegafdeling doet denken aan de expositieruimte van een museum voor moderne kunst. Maar de fris gekleurde 'kunstwerken' die de wand sieren zijn niet alleen bedoeld om het oog te strelen. Anders dan in musea wordt juist uitgenodigd om deze aan te raken. Zoals een soort plakkaat van hout waarin een cassetterecorder is gemonteerd die automatisch aanslaat, terugspeolt en vervolgens weergeeft wat even daarvoor is ingesproken. Of een schilderij van schuursponsjes en bezemhaar waarover geaaid kan worden. Alle werken hebben het doel zintuigen van bewoners te prikkelen.'

Dit artikel gaat over het eerste symposia georganiseerd door Ilse Achterberg en Wilma Kok. 

Hier kunt u een van de eerste artikelen lezen van Ilse Achterberg. 

 

Door de toenemende vergrijzing en dan in specifiek van demente personen in onze samenleving, wou ik iets meer te weten komen over de belevingswereld van dementerenden en of we met aromatherapie een zinvolle ondersteuning kunnen bieden bovenop de standaard behandelingen. Ik ben op basis van 2 vragen vertrokken waarrond mijn volledig project is opgebouwd.

In dit proefschrift worden de effecten van snoezelen, oftewel zintuigactivering, in de 24-uurszorg aan demente verpleeghuisbewoners bestudeerd.

DOEL:

Om de invloed van multi-sensorische prikkels te onderzoeken in een Snoezelen kamer op de balans van mensen met dementie.

DESIGN:

Gerandomiseerde gecontroleerde trial.

SNELHEID:

Canadese langdurige zorg thuis.

DEELNEMERS:

Vierentwintig bewoners (gemiddelde leeftijd 86 jaar), in een langdurige zorg thuis met de diagnose dementie, werden willekeurig toegewezen aan interventie-en controlegroep. Negentien deelnemers voltooiden het onderzoek. Interventies: Negen interventiegroep deelnemers vulden 30-minuten Snoezelen kamer sessies twee keer per week gedurende zes weken. Sessies werden geleid door de deelnemers de voorkeuren voor stimulatie. Interacties met tactiele, visuele en proprioceptieve gewaarwordingen werden aangemoedigd. Tien controlegroep kregen de deelnemers een gelijke hoeveelheid vrijwilligers bezoeken.
HOOFD Uitkomstmaten: De Functional Reach Test, de ogen open geslepen Romberg en de Timed Up and Go Test met en zonder dubbele taak, beoordeeld statische en dynamische balans bij aanvang en na de interventie. Falls frequenties werden zes weken voor opgenomen, tijdens en na de interventie. Een tijdschrift werd gehouden waarnemingen in Snoezelen kamer.

RESULTATEN:

Split-plot MANOVA analyses toonde geen significante effecten van ongestructureerde Snoezelen kamer sessies op de deelnemers 'balans. Er waren geen multivariate effecten van tijd (F (4,14) = 1,13, P = 0,38) of groep (F (4,14) = 0,63, P = 0,65). Groepslidmaatschap bracht geen verandering valt frequentie. Echter, observaties van de deelnemers 'interacties met elementen van de Snoezelen kamer, zoals beeldspraak-geïnduceerde hoofd-en oogbewegingen, vibrerende sensaties en schoppen activiteiten, gevangen gebeurtenissen die kunnen worden gebruikt om specifieke multisensorische balans-verhogende stimulaties te creëren.

CONCLUSIES:

Hoewel de nulhypothese niet verworpen, nader onderzoek van een mogelijke om de balans bij personen met dementie beïnvloeden door Snoezelen kamer interventie in de langdurige zorg thuis is gerechtvaardigd.

AUTEURS » Klages K , Zecevic A , Orange JB , Hobson S

TIJDSCHRIFT » Clinical rehabilitation

JAAR » 2011

Industrieel ontwerpster Marinka de Groot won de KITTZ innovatieprijs voor haar afstudeerontwerp van ontspanningsmateriaal voor demente mannen. Door ze hiermee te laten 'snoezelen' wordt hun hersenactiviteit gestimuleerd. Er zijn zelfs aanwijzingen dat snoezelen het aftakelingsproces vertraagt.

Bron: (Het begeleiden van mensen met dementie die apathisch zijn. Richtlijn voor verzorgenden. NIVEL; Verpleeghuis Waerthove. Utrecht: NIVEL, 2004)

Het begeleiden en verzorgen van mensen die dementeren is op zich zelf al niet eenvoudig. Het wordt echter nog moeilijker als zij daarnaast psychische of gedragsproblemen hebben, zoals apathie. Met apathie bedoelen we hier het niet meer kunnen leggen van contact met de omgeving in het laatste fasen van dementie.

Voor het volledige rapport: http://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/richtlijnen-dementie-apatisch2.pdf

TITEL : “Verlichting van Dementie. Een onderzoek naar het effect van lichtsterkte en kleur op het welbevinden van bewoners in een psychogeriatrisch verpleeghuis en de invloed op de tevredenheid en fysieke gesteldheid van het verplegend personeel.”

AUTEUR(S) : I. Stegeman (Universiteit Twente) in opdracht van Psychogeriatrisch Verpleeghuis Bruggerbosch, Enschede. 2005.

Samenvatting

Dit onderzoek heeft zich gericht op het effect van lichtsterkte op het welbevinden van bewoners in een psychogeriatrisch verpleeghuis in Twente. Op dezelfde afdeling is bekeken of het veranderen van de kleur van de muren effect heeft op de bewoners. De onderzoeker heeft daarnaast de invloed van deze effecten op het verplegend personeel onderzocht.

Aanpak

Het onderzoek is gebaseerd op bestaande literatuur over de helende werking van de fysieke omgeving op mensen in een instelling. Er is gekozen voor een experimentele setting waarin in zes huiskamers in het verpleeghuis veranderingen zijn aangebracht in het interieur. Er werden drie daglichtkoepels geïnstalleerd, die een hogere lichtsterkte (1000 lux) heeft dan de reguliere verlichting (200 lux) en daarnaast de natuurlijke daglichtcyclus nabootsen. Ook zijn de muren van vier huiskamers van een blauwe of rode kleur voorzien, omdat blauw, volgens literatuur, een kalmerende werking zou hebben en rood een activerende. De effecten zijn onderzocht door het verplegend personeel wekelijks een gedragsobservatieschaal te laten invullen, waarin in het totaal 58 bewoners worden beoordeeld op een zestal gedragsaspecten. Daarnaast hebben betrokken familieleden hun oordeel gegeven.

Conclusies

In de eerste meting na de veranderingen is er een lichte toename van niet-sociaal gedrag vastgesteld. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de veranderingen en het aanbrengen daarvan op zich. Dit kan bij mensen met dementie veel onrust teweeg brengen. Nadat de koepel een maand in de huiskamers aanwezig zijn, is er echter een afname in somberheid en apathie zichtbaar en een toename van activiteit. Dit effect is het beste zichtbaar in de huiskamers waar de lichtkoepel gecombineerd is met de aanpassing van de muurkleur. Er is geen effect gevonden op slaapkwaliteit en ook kon de invloed op het personeel niet gemeten worden door een tekort aan respons. De effecten van de verlichting zijn in dit onderzoek niet zo heel erg groot, in andere onderzoeken is dit groter door gebruik van een lichtsterkte van minstens 3000 lux. Uit het onderzoek is wel betrouwbare informatie gekomen, deze is echter moeilijker generaliseerbaar omdat de onderzochte groep relatief klein is. 

Bron: http://www.moderne-dementiezorg.nl/onderzoek.php?id=58

Voor het volledige rapport klik hier

Samenvatting 

In dit eindwerk zoek ik het antwoord op de vraag of het mogelijk is om familie te betrekken bij het snoezelen. Verder ga ik na in welke mate zij betrokken willen worden.

 

In september blogde ik over een lezing door ir. J. van Hoof over domotica en dementie. Afgelopen week heb ik via Sciencedirect een publicatie gedownload, waarin uiteen wordt gezet hoe hij samen met M.P.J. Aarts, C.G. Rense en A.M.C. Schoutens onderzocht heeft wat de invloed van de intensiteit en de temperatuur van (omgevings)licht is op het circadiaan ritmeen gedrag van bewoners van een afdeling voor psychogeriatrie.

Onderzoekers van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) hebben ontdekt dat patiënten met de ziekte van Alzheimer baat hebben bij een combinatiebehandeling van licht en het hormoon melatonine. Dit leidt tot een verbetering in stemming, slaapritme en functioneren in dagelijkse bezigheden bij demente ouderen.

Gebaseerd op de brochure Van voorlichting tot verlichting 
van Joost van Hoof en Toine Schoutens. 

Het begeleiden en verzorgen van mensen die dementeren is op zich zelf al niet eenvoudig. Het wordt echter nog moeilijker als zij daarnaast psychische of gedragsproblemen hebben, zoals apathie.

Download hier het volledige rapport

Bronvermelding: "Het begeleiden van mensen met dementie die apathisch zijn. Richtlijn voor verzorgenden. NIVEL; Verpleeghuis Waerthove. Utrecht: NIVEL, 2004"

In dit proefschrift worden de effecten van snoezelen, oftewel zintuigactivering, in de 24-uurszorg aan demente verpleeghuisbewoners bestudeerd. Snoezelen is in deze studie gedefinieerd als een benaderingswijze om door middel van actieve zintuigprikkeling een ingang te vinden in de belevingswereld van de demente oudere, met als doel het welbevinden te optimaliseren of in stand te houden.

Download de volledige samenvatting hier

Industrieel ontwerpster Marinka de Groot won de KITTZ innovatieprijs voor haar afstudeerontwerp van ontspanningsmateriaal voor demente mannen. Door ze hiermee te laten 'snoezelen' wordt hun hersenactiviteit gestimuleerd. Er zijn zelfs aanwijzingen dat snoezelen het aftakelingsproces vertraagt.

Fotoreportage door Cor Mantel

Cor Mantel Fotografie is specialist in het in beeld brengen van het menselijk gezicht achter de cliënt. In deze reportage enkele voorbeelden van portretten van dementerende ouderen.

 

cor4web  cor5web

 

Voor de website van Cor Mantel Fotografie KLIK HIER

Dementerenden hebben contact met clown PO

 

Hierbij wil ik bij u introduceren een vrij nieuw fenomeen binnen de ouderenzorg, met name voor alzheimer- en dementie-patiënten: de clown PO.

 

Richtlijn Snoezelen voor verzorgenden voor het begeleiden van mensen met dementie die apathisch zijn


Mensen in de laatste fase van dementie kunnen apathisch zijn. Ze kunnen geen contact meer leggen met de omgeving. Het begeleiden en verzorgen van deze mensen vergt veel van de zorgverlener.

Het begeleiden en verzorgen van mensen die dementeren is op zich zelf al niet eenvoudig. Het wordt echter nog moeilijker als zij daarnaast psychische of gedragsproblemen hebben, zoals apathie. Met apathie bedoelen we hier het niet meer kunnen leggen van contact met de omgeving in het laatste fasen van dementie. In dit boekje beschrijft het Nivel een richtlijn voor het begeleiden van mensen in de laatste fasen van dementie die apathisch zijn: de Snoezelenmethode.

Kernvraag: 

Wordt er de tijd genomen voor de dementie door de verzorgenden en hoe ga je met deze cliënten om?

 

De gedachten van Gert Bloemendaal .
Een activiteit met en de benadering van een dementerende moet steeds vertrekken bij het individu: wat heeft hij in zijn leven gedaan en hoe heeft hij die levensactiviteiten beleefd. Er bestaat niet zoiets als een voorraad zogenaamde "zinvolle activiteiten". Het individu van de dementerende moet steeds het aanknopingspunt zijn voor een activiteit.

Snoezelen met dementerende ouderen: het vlinderbad als vertrekpunt

Uit: Geelen, Ronald & Jan de Koster. Snoezelen met dementerende ouderen (3). Het vlinderbad als vertrekpunt (1995). Maandblad Activiteitensector, 10, 6-13.

Uit: Geelen, Ronald. Snoezelen met dementerende ouderen (2). Professionele ontwikkeling, integratie in de zorg, snoezelruimte en snoezelaanbod (1995). Maandblad Activiteitensector, 9, 2-7.

Snoezelen met dementerende ouderen: professionele ontwikkeling, integratie in de zorg, snoezelruimte en snoezelaanbod

Uit: Geelen, Ronald. Snoezelen met dementerende ouderen (1). Definities, benamingen, doel(groep)en effecten (1995). Maandblad Activiteitensector, 8, 7-13.

Snoezelen met dementerende ouderen: definities, benamingen, doel(groep)en & effecten

Binnen het psychogeriatrisch verpleeghuis "Lucia Stichting" is een toename van bewoners die in een vergevorderd stadium van dementie verkeren. Deze tendens is ook in andere verpleeghuizen merkbaar.

Samenvatting

In dit onderzoek is het effect van snoezelen op demente ouderen en op de werkbeleving van zorgverleners onderzocht in zes Nederlandse verpleeghuizen. Snoezelen is een benaderingswijze om door middel van actieve zintuigprikkeling een ingang te vinden in de belevingswereld van de demente oudere, met als doel het welbevinden te optimaliseren of in stand te houden.

Wat is hydrosound?

Hydrosound is de zachtste, maar ook de meest effectieve manier om de huid te reinigen. Het is op dit moment de meest geavanceerde manier van baden. Het bestaat uit een lage frequentie geluidsgolven, die via het paneel van een bad, in het water wordt gebracht. Een transducer verandert de elektrische energie in mechanische vibraties lof te wel geluidsgolven met een frequentie die het menselijk oor niet kan horen.

"Het begin van het Snoezelen met demente ouderen"
Door I. Achterberg en W. Kok(1993)

Iedereen die dagelijks betrokken is bij de zorgverlening aan dementerende bewoners, wordt vroeg of laat geconfronteerd met het probleem dat deze mensen in hun eigen wereld leven en niet meer bereikt kunnen worden. Handelingsgerichte activiteiten blijken op zo 'n moment niet meer aan te sluiten bij de belevingswereld van deze bewoners.